Lárphointe eolais na Gaeilge: Nuacht, imeachtaí, folúntais agus níos mó


Tá 10 mír ag an tionscadal seo. Moltar don scoil tabhairt faoi ar a laghad 3 ceann ar an liosta agus na gníomhaíochtaí a bhaineann leo a chur i gcrích.

I ndiaidh an tionscadail ní mór don scoil an GoogleForm seo a líonadh leis an obair atá déanta acu a chur in iúl. (https://goo.gl/forms/QpJqTQQEyLfS7roy1)


Rachfar i dteagmháil leis na scoileanna a sheasann amach don taispeántas ag brath ar atá ráite acu san fhoirm. Mar sin iarrfar orthu gach ábhar a choimead.


Moltar na gníomhaíochtaí a scaipeadh idir ranganna agus aoiseanna difriúla.


Ní gá go mbeadh na míreanna déanta in aon ord faoi leith.


Is gá an 3 mhír a roghnaíodh a chríochnú roimh saoire na Nollag.

Is tionscadal scoile é seo - d’fhéadfaí le grúpa nó le rang nó le bliain iomlán tabhairt faoi aon mhír amháin ar an liosta. M.sh. D’fhéadfaí le daltaí na h-idirbhliana tabhairt faoi mhír a 4 agus na hagallaimh a dhéanamh agus d’fhéadfaí leis an rang ealaíne sa chéad bhliain tabhairt faoi mhír a 8 agus an leathanach a chur le chéile leis na griangraif ar fad srl.

I gcás ceann amháin den 3 mhír a roghnaíonn an scoil d’fhéadfadh le baill foirne tabhairt faoi más mian leo (seachas mír a 3 ina bhfuil gá le hionchur na ndaltaí)

  • Stair na Gaeilge sa scoil - Aiste 250 focal

    Céard atá uainn don taispeántas - 3 aiste ó scoil i ngach cúige (rogha an mhúinteora i gcás gach ceann acu)

    Aidhm: Go dtuigfeadh na daltaí go dtéann an Ghaeilge i bhfad siar sa scoil agus go bhfuil rudaí áirithe bainte amach ag múinteoirí, daltaí agus iardhaltaí léi.

    Torthaí Foghlama: Na duaiseanna agus gradaim atá bainte amach ag an scoil i leith na Gaeilge a aithint A bheith ar an eolas maidir le hiarscolairí na scoile atá ag obair leis an nGaeilge Na hathraithe a tháinig ar stádas, meon na ndaoine agus modhanna theagaisc na Gaeilge ó bhunaíodh an scoil a thuiscint

    Gníomhaíocht ranga: Aiste 250 a scríobh mar gheall ar an taighde atá déanta ag na daltaí ar stair na Gaeilge sa scoil. Abair linn cén áit ar bhfuair tú an t-eolas - má úsáideann tú leabhar, suíomh idirlíon nó agallamh (leis an bpríomhoide mar shampla).

  • Stair na Gaeilge sa bhaile le 125 bliain anuas - Amlíne le híomhánna & téacs

    Céard atá uainn don taispeántas - amlíne amháin deartha ar leathanach A1 le híomhánna agus téacs a bhaineann le stair na Gaeilge

    Aidhm: Go dtuigfeadh na daltaí go dtugann an Ghaeilge tuiscint luachmhar ar an gceantar s’acu dóibh.

    Torthaí Foghlama: Eolas ginearalta ar logainm a aimsiú ar logainm.ie Samplaí den bhéaloideas áitiúil a aimsiú sa bhailiúchán Scéim Scoileanna 1937-1938 Taispeántas ar an nGaeilge a chur le chéile

    Gníomhaíocht ranga: Taispeántas a chur le chéile le híomhánna agus téacs maidir le stair na Gaeilge sa bhaile. Cuir béim faoi leith ar bhéaloideas agus ar logainmneacha agus an ciall a bhaineann leo.

  • An Ghaeilge i saol na ndaltaí - Suirbhé scoile*

    Céard atá uainn don taispeántas - cairteacha agus graifeannaí a léiríonn eolas a bhailítear ar líne (le bogearra ar nós SurveyMonkey nó i bhfoirm páipéir) ó rang sinsearach agus ó rang sóisearach maidir leis an meon atá acu i leith na Gaeilge

    Aidhm: Go mbeidh a fhios ag daltaí cé mhéad Gaeilge atá ag na daltaí ar an iomlán agus cén meon atá acu ina leith.

    Torthaí Foghlama: Taithí ginearalta ar chonas ceistiúchán a chur le chéile - an difríocht idir ceist oscailte agus ceist dúnta a aithint Modhanna le eolas a léiriú a thuiscint, m.sh. barrachairt, píchairt srl. Argóintí i gcoinne agus i bhfábhar na Gaeilge ar scoil a aithint

    Gníomhaíocht ranga: Scaip ceistiúchán ar ar a laghad 2 rang sa scoil (moltar meascán idir rang sinsearach agus rang sóisireach). Cuir ceisteanna orthu mar gheall ar cé chomh minic agus a úsáideann siad Gaeilge agus ar an meon atá acu ina leith. Léirigh an t-eolas seo le íomhánna m.sh. cairteacha, memes, srl.

  • An Ghaeilge i measc mo shinsear - Agallaimh (voxpops nó físeán ceadaithe)

    Céard atá uainn don taispeántas - agallamh amháin le duine óg, duine meánaosta agus duine níos sine ó 3 scoil éagsúl; cuirfear cuireadh ag gach duine a bhí bainteach leis freisin. Aidhm: Go dtuigfeadh na daltaí an éispéireas a bhí ag an nglúin rompu i leith na Gaeilge agus go mbeidh siad in ann difríochtaí agus cosúlachtaí a aithint.

    Torthaí Foghlama: Taithí ar chonas ceisteanna a ullmhú d’agallamh Taithí ar trealamh a úsáid le agallaimh a thaifead (físeán nó voxpops) Athraithe a aithint idir meon agus tuiscint ar an nGaeilge i measc na daoine seo agus na daltaí

    Gníomhaíocht ranga: Aimsigh daoine níos sine sa phobal atá sásta agallamh a dhéanamh faoin nGaeilge. Is féidir leis an agallamh a dhéanamh as Gaeilge nó go dátheangach ach an tuairisc a scríobh as Gaeilge ina dhiaidh. Déan iarracht daoine difriúla a aimsiú - m.sh. tuismitheoir amháin, múinteoir amháin, duine ón teach altranais áitiúl srl.

  • An Ghaeltacht is chongaraí dúinn - Blag nó vlag

    Céard atá uainn don taispeántas - 2 cúntas pearsanta ón scoil maidir leis an eispéireas a bhí ag beirt dalta ar an Ghaeltacht is cóngaraí dóibh (nó ceantar Gaeltachta eile).

    Aidhm: Go dtuigfeadh na daltaí tábhacht na nGaeltachtaí agus an oidhreacht a bhaineann leo.

    Torthaí Foghlama: An cheantar ina bhfuil na Gaeltachtaí a aithint Eolas ginearalta a bheith ag na daltaí maidir le canúintí Eolas ginearalta a bheith ag na daltaí maidir leis an nasc atá ag an gceantar s’acu leis an nGaeltacht seo - Coláistí Samhraidh, Imirce, spórt, ceol, grúpaí sa phobal

    Gníomhaíocht ranga: Téigh ar chuairt Gaeltachta agus foghlaim faoin gceantar. Moltar do scoileanna Gaeltachta taighde / cuairt a dhéanamh ar Ghaeltacht eile. Munar féidir dul ar chuairt ag an nGaeltacht, moltar teagmháil a dhéanamh le grúpa a oibríonn leis an nGaeilge chun go bhféadfaí aoíchainteoir a thabhairt isteach - smaoinigh ar an Seó Bóthair, Ceardlann Raidió Rí-Rá, Fibín srl. Ina dhiaidh sin, scríobh blag nó vlag ag insint céard a d’fhoghlaim tú, céard a cheap tú faoi, cén cuid is mó a thaitin leat.

  • Cearta teanga á chur i bhfeidhm in Éirinn** - Cairt cearta teanga don rang

    Céard atá uainn don taispeántas - cairt mór cearta teanga do 2 rang ceann amháin acu ó scoil ó dheas agus ceann eile ó scoil ó thuaidh

    Aidhm: Go mbeadh tuiscint ag na daltaí ar Oifig an Choimisinéara Teanga agus ar an obair a dhéanann an Oifig

    Torthaí Foghlama: An bhealach ina bhfuil cosaint tugtha don Ghaeilge faoin dlí a thuiscint A bheith in ann comparáid a dhéanamh idir cás na hÉireann agus cás thír amháin eile ina bhfuil teanga á chosaint ag an bpobal

    Gníomhaíocht ranga: Féach ar an DVD maidir le ról an Choimisinéara Teanga agus freagair na ceisteanna ar an mbileog oibre. Ina dhiaidh sin cruthaigh físghrafaic faisnéise ag léiriú na difríochtaí nó cosúlachtaí idir an córas seo atá i bhfeidhm in Éirinn agus córas amháin eile ina bhfuil teanga á chosaint ag an bpobal m.sh. An Bhreatain Bheag, An Albain, Ceanada. **Acmhainn do mhúinteoirí ag an gCoimisinéir Teanga https://youtu.be/AYp_Qd_oX4A

  • Gaeilge ar na Meáin Shóisialta - Feachtas tvuíteanna sa scoil / sa cheantar

    Céard atá uainn don taispeántas - Balla bán le gabhálacha scáileáin ó roinnt tvuíteanna a cuireadh amach le linn na bliana

    Aidhm: Go dtuigfeadh na daltaí go bhfuil an Ghaeilge in úsáid go forleathan ar na Meáin Shóisialta

    Torthaí Foghlama: Cén feachtais idirlíne trí Ghaeilge atá ann cheanna féin - #NílSéCGL, #LNMS, #Gaeilge2018 - a bheith ar eolas acu Conas feachtas ar an idirlíon a thosú agus a fhógairt

    Gníomhaíocht ranga: Léigh roinnt do na tvuíteanna is mó atá curtha amach ag pobal na Gaeilge. An bhfuil tú ag iarraidh bheith mar chuid d’fheachtas atá ar bun cheanna féin nó feachtas nua a chruthú? Ag brath ar polaisí na scoile maidir leis na meáin shóisialta cruthaigh póstaer leis an haischlib atá roghnaithe agaibh le daoine a chur ar an eolas faoin bhfeachtas agus croch thar timpeall na scoile é. Roghnaigh dáta agus déan do dhíceall é a scaipeadh go mear ar fud an bhaile / domhain.

  • Áiteanna a bhfuil an Ghaeilge i mo cheantar - Gearrthóga ar lch A2

    Céard atá uainn don taispeántas - Gearrthóga greamaithe ar leathanach A2 ó gach contae fud fad an oileáin

    Aidhm: Go mbeadh na daltaí ag tabhairt aird ar an nGaeilge sa cheantar s’acu idir comharthaíocht oifigiúil agus margaíocht

    Torthaí foghlama: An ról ag an nGaeilge mar gné uathúil dhíolacháin sa nua-aois a thuiscint Eolas ginearalta a bheith ag na daltaí mar gheall ar chomharthaíocht dátheangach agus an ról atá ag an gcoimisinéir teanga ina leith Feiceálacht nó easpa feiceálachta na Gaeilge sa cheantar a aithint agus a chur in iúl

    Gníomhaíocht ranga: Téigh ar thuras timpeall do cheantair áitiúil agus glac griangraf d’aon Ghaeilge a fheiceann tú. An bhfuil na comharthaí oifigiúil as Gaeilge? An bhfuil Gaeilge le feiceáil in aon siopaí? An bhfuil Gaeilge ar aon earraí? An bhfuil Gaeilge chruinn orthu? Faigh leathanach A2 agus greammaigh na griangraif leis an bpáipéar le léiriú feiceálacht nó easpa feiceálachta na Gaeilge i do cheantar.

  • Gaeilge sa leabharlann áitiúil - Feachtas ríomhphoist nó litreach

    Céard atá uainn don taispeántas - graif a léiríonn difríochtaí i dtaobh soláthar seirbhíse Ghaeilge i meascán d’aiteanna fud fad na tíre

    Aidhm: Go dtuigfeadh na daltaí go bhfuil seirbhísí stáit ar fáil trí mheán na Gaeilge

    Torthaí foghlama: PEIG.ie agus an t-eolas a chuireann sé ar fáil maidir le folúntais as Gaeilge a thuiscint. Eolas ginearalta a bheith ag na daltaí mar gheall ar seirbhísí as Gaeilge san earnáil poiblí

    Gníomhaíocht ranga: Ar dtús faigh amach mar gheall ar na deiseanna fostaíochta atá ar fáil leis an nGaeilge. Breathnaigh ar an leabhrán Gairmeacha le Gaeilge agus ar PEIG.ie/foluntais.  Ansin seol ríomhphost ag do leabharlann áitiúil as Gaeilge ag fiosrú faoin seirbhís a chuireann siad ar fáil as Gaeilge agus conas a bhíonn siad ag freastail ar lucht labhartha na Gaeilge. Glac screenshots den chomhfhreagras agus bíodh plé agaibh sa scoil mar gheall air. Freagair na ceisteanna ar an leathanach oibre ar www.gaeilge2018.ie.

  • Gaeilge sa todhchaí - gearrscéal nó dráma nó scigaithris

    Céard atá uainn don taispeántas - Dalta leis an scéal a léamh amach, daltaí leis an dráma a léiriú. Aidhm: Go ndéanfadh na daltaí macnamh ar atá i ndán don Ghaeilge

    Torthaí foghlama: Go mbeidh eolas ginearalta ag na daltaí ar stádas reatha na Gaeilge Go mbeidh taithí ag na daltaí ar chumadóireacht agus cur i láthair ar stáise

    Gníomhaíocht ranga: Bíodh seisiún tobsmaointeoireachta sa ghrúpa mar gheall ar stádas reatha na Gaeilge. Céard atá bainte amach le 125 bliain anuas? Cén dúshláin atá fós romhainn. Anois smaoinigh ar an todhchaí. Scríobh dráma nó scigaithris mar gheall ar chéard a cheapann an grúpa atá i ndán don Ghaeilge. Tabhair ról do gach duine sa grúpa.