The Irish language information hub:
News, events, job vacancies & more


An bhfuil suim agat tús a chur leis an léitheoireacht Ghaeilge arís? Tuigeann muid go mbíonn sé deacair uaireanta am a chur ar leataobh di. Seo daoibh ár moltaí faoi conas do shuim sa léitheoireacht a mhúscailt arís.


Tá traidisiún láidir gearrscéalaíochta ag na Gaeil

Is minic agus muid ag caint faoin léitheoireacht Ghaeilge go gcuireann úrscéalta agus leabhair lánfhada scanradh orainn. Má táimid ag dul i ngleic le focail agus téarmaí nach bhfuil ar eolas againn bíonn sé níos fusa uaireanta an leabhar a leagadh síos in ionad a bheith ag dul chuig an bhfoclóir gach dara leathanach.

Is é sin an fáth go bhfuil gearrscéalta i bhfad níos fusa le léamh ná aon chineál eile litríochta sa Ghaeilge, agus tá an t-ádh linn go bhfuil saibhreas domhain gearrscéalaíochta ar fáil inár dteanga dhúchais. Tá gearrscéalta níos tapúla agus níos gonta le léamh ná leabhair sna seánraí eile. Molann muid tús bog a thabhairt duit féin agus cnuasach deas a cheannach le do chuid suime i léamh na Gaeilge a mhuscailt arís. Is iad Gearrscéalta an Chéid agus I dTír Mhilis na mBeo dhá chnuasach atá oiriúnach do dhaoine a bhfuil suim acu sna gearrscéalta Gaeilge.

 

Tá iliomad aistriúchán ar ardchaighdeán ar fáil anois

Tá taithí ag fórmhór na nGael leis an aistriúchán slí amháin nó slí eile. Bíodh sé na praistriúcháin ar chomharthaí bóthair nó ceachtanna scoile, tá cur amach ag lucht labhartha na Gaeilge air. Is ionann an cás i dtaobh na leabhar atá aistrithe go Gaeilge ó theangacha eile an domhain.

Tá an-chuid de na mórshaothair dhomhanda agus Éireannacha ar fáil i nGaeilge sa lá atá inniu ann, leithéidí An Prionsa Beag, Cluiche na Corónach, Na Cailleacha agus Harry Potter fiú. Tugann na saothair aitheanta seo deis duit tabhairt faoi scéal atá ar eolas agat cheana féin, ag éascú phróiseas na léitheoireachta go mór mór. Tiocfaidh do chuid réamheolais ar an scéal i gcabhair má tá tú ag dul i ngleic le ailt chasta le friotal nach bhfuil aon chleachtadh agat air.

 

Ná déan neamhaird ar na tacaíochtaí luachmhara seo

Le blianta beaga anuas tá borradh as cuimse tagtha ar na hacmhainní foclóireachta atá ar fáil do phobal labhartha na Gaeilge. Le teacht Teanglann.ie, Téarma.ie agus Foclóir.ie, tá fáil ar áiseanna teanga anois níos mó ná am ar bith roimhe seo. Déan do dhícheall úsáid cheart a bhaint as na forbairtí nua seo.

Suíomhanna áisúla sciobtha iad na cinn atá thuasluaite, agus tiocfaidh an luas sin i gcabhair ort agus tú i mbun léitheoireachta. Ní thuigeann aon duine gach uile fhocal sna leabhair a léann siad. Ná bíodh lagmhisneach ort má tá gá le cúpla cuairt a thabhairt ar na ríomhfhoclóirí. Foghlaimeoidh tú i bhfad Éireann níos mó agus bainfidh tú níos mó taitnimh as an scéal atá i gceist nuair a thuigeann tú na focail fhileata thuairisciúla sin. Tá aipeanna ar fáil freisin saor in aisce ar an Appstore agus Playstore araon.

 

Tá pobal léitheoireachta Gaeilge faoi bhláth ar an idirlíon

D'fhéadfadh an léitheoireacht Ghaeilge a bheith beagán uaigneach má tá domhan an Bhéarla mórthimpeall ort go laethúil. Go háirithe más maith leat plé nó cáineadh a dhéanamh ar an leabhar atá díreach críochnaithe agat, is minic nach mbíonn mórán deiseanna den saghas sin ann i gcás na leabhar Gaeilge. Léiríonn Clubleabhar.com nach iomlán fíor an méid sin áfach.

Gach mí, roghnaítear leabhar ar leith atá le léamh ag na baill agus leanann plé ar na fóraim agus podchraoltaí le léirmheastóirí agus criticeoirí mór la rá. Caitear súil ar leabhair ó sheánraí éagsúla, idir shean agus nua, idir aistriúcháin agus úrscéalta grafacha le húire a choinneáil leis ó mhí go mí. Anuas air sin, tá liosta de ghréasán na gclub leabhar Gaeilge in Éirinn agus thar lear acu ar an suíomh anseo. Seans go bhfuil ceann ar siúl i do cheantar féin.

Ná cuir tús arís le léitheoireacht Ghaeilge i d’aonair. Bíodh Clubleabhar.com mar do chomrádaí ar d’aistear. Bíonn plé bríomhar ar Twitter i gcónaí faoi leabhair Ghaeilge atá i mbéal an phobail - ná bíodh imní ort do chuid tuairmí a roinnt leis na Gaeil léannta eile!

 

Is é Comhar an iris Ghaeilge is mó clú ar an bhfód

Is foilsitheoir irise agus leabhar é Comhar atá ar an bhfód le fada an lá. Foilsíodh an iris don chéad uair sa bhliain 1942 agus ó shin tá Comhar tar éis saothair de chuid beagnach gach mórscríbhneoir Gaeilge a fhoilsiú: Máirtín Ó Cadhain, Seán Ó Ríordáin agus Máire Mhac an tSaoi ina measc.

Sa lá atá inniu ann is ar bhonn míosúil a eisítear Comhar agus déantar plé ar chúrsaí polaitíochta, scríbhneoireachta, litríochta agus teanga. Go háirithe sa dara leath de gach eagrán, cuirtear spás ar fáil do scríbhneoirí, filí agus léirmheastóirí a gcuid saothar agus tuairimí a roinnt le lucht léite na hirise. Ceannaigh cóip den iris Comhar sa Siopa Leabhar i mBaile Átha Cliath nó in áiteanna eile. Más maith leat blaiseadh a fháil de litríocht na Gaeilge, molann muid Comhar leis an mblaiseadh sin a thabhairt duit. Is féidir cóip aonair a cheannach ar €4 nó síntiúis a cheannach anseo.

 

Cén áit gur féidir liom leabhair Ghaeilge a cheannach?

Tá an t-úafás díoltóirí leabhar Gaeilge.

 An Siopa Leabhar, An Ceathrú PóilíSiopaGaeilge.ie, Siopa.ie, Údar.ie, Litríocht.ieSiopa.Gael-Linn.ie agus eile.

Is féidir na leabhair a cheannach díreach ó na foilsitheoirí chomh maith. Tá Cois Life (atá le scor ag deireadh 2019), Cló-Iar Chonnacht, Coiscéim, Leabhar Breac, Éabhlóid, EvertypeAn Gúm, Futa Fata agus eile.

An bhfuil spéis agat cúrsa iarchéime a dhéanamh trí mheán na Gaeilge? Seo daoibh ár rogha de na cúrsaí is oiriúnaí do shaol an lae inniu.

Ard Dioplóma i Léiriú Teilifíse & na Meáin Dhigiteacha

Cuireann Institiúid Teicneolaíochta Phort Láirge (WIT) an cúrsa seo ar fáil i gcomhpháirt le hÚdarás na Gaeltachta agus an comhlacht léiriúcháin mór le rá Nemeton TV. Tá taithí na mblianta ag Nemeton ag plé leis na stáisiúin theilifíse is mó in Éirinn: RTÉ, TG4, BBC agus Sky Sports ina measc. Cé go bhfuil an Nemeton iad féin dírithe ar chúrsaí spóirt, tá an cúrsa seo oiriúnach d’éinne a bhfuil suim acu obair a dhéanamh taobh thiar den cheamara.

Dírítear ar chúrsaí léiriúcháin, eagarthóireachta, margaíochta agus cumarsáide, mar aon leis na scileanna teicniúla atá ag teastáil; fuaim agus soilsiú cuir i gcás. Cúrsa iontach é seo a chuirfidh go mór le do scileanna praiticiúla agus teoiriciúla araon. Lean cuntas an chúrsa ar Facebook anseo nó léigh níos mó faoi anseo.

M.A san Aistriúchán Gaeilge, san Ateangaireacht agus i Scileanna Gairmiúla Teanga

Ollscoil Uladh ag glacadh le hiarratais i láthair na huaire don chúrsa seo atá dírithe ar mhic léinn a ullmhú le dul ag obair san Aontas Eorpach. Leagtar béim faoi leith ar ghnéithe áirithe leis an ullmhúchán seo a éascú le modúil ar an aistriúchán ríomhchuidithe, ar an aistriúchán ginearálta agus ar fhoclóireacht, eagarthóireacht agus tearmaíocht.

Cuirtear an cúrsa seo ar fáil ar bhonn páirtaimseartha nó lánaimseartha, agus tá tráchtas le scríobh sa teárma deireanach. Moltar an cúrsa seo dóibh siúd a a bhfuil spéis acu a bheith ag obair in earnáil an aistriúcháin ar an Mór-roinn nó in Éirinn. Tá an cúrsa seo lonnaithe ar champas Magee d’Ollscoil Uladh i nDoire. Léigh níos mó faoi i nGaeilge anseo nó i mBéarla anseo.

M.A/Dioplóma Iarchéime - Cleachtas Gairmiúil sna Meáin

Cúrsa spéisiúil is ea seo a chuirtear ar fáil ag Acadamh na hOllscolaíochta Gaeilge in Ollscoil na hÉireann, Gaillimh i gcomhpháirt le RTÉ. Éiríonn leis cur chuige uathúil a sholáthar mar gheall ar an gcomhobair dhlúth a dhéantar le RTÉ. De réir chur síos an chúrsa tá 'deis tréimhsí suntasacha a chaitheamh ar láithreacha oibre RTÉ le linn an chláir, ní mar ghnáth-intéirneach, ach mar mhac léinn a bheidh faoi stiúir acadúil leanúnach.’

Cuirtear béim mhór ar na scileanna praiticiúla atá le foghlaim faoi cheird na hiriseoirachta, na craoltóireachta agus na scríbhneoireachta. Bítear ag obair in áiteanna éagsúla, idir Bhaile na hAbhann agus Dhomhnach Broc, agus tá deis ann freastal ar imeachtaí agus ócáidí thar ceann an chraoltóra náisiúnta freisin. Léigh níos mó faoi anseo.

Dioplóma Iarchéime san Aistriúchán agus san Eagarthóireacht

Cuireann Ollscoil Mhá Nuad an cúrsa seo ar fáil go iomlán ar líne le díriú ar dhaoine a bhfuil spéis acu obair le hInistitúdí an Aontais Eorpaigh amach anseo. Ar nós cúrsaí eile ar an liosta seo, cuirtear béim ar na gnéithe den teanga atá riachtanach don Aontas Eorpach: scileanna teanga, aistriúcháin agus eagarthóireachta mar aon le cinn eile nach iad.

Tá solúbthacht leis toisc gur féidir tabhairt faoi ó áit ar bith ar domhan má tá tú ag taisteal nó ar an mbóthar le do chuid oibre. Cé go mbeidh roinnt den obair le déanamh as do stuaim fhéin, cuirtear tacaíochtaí agus comhairle ar fáil ar bhonn leanúnach cé nach bhfuil aon ‘uaireanta teagmhála’ i gceist. Léigh níos mó faoi anseo.

MSc i nGnó agus i dTeicneolaíocht an Eolais

Ollscoil Chathair Bhaile Átha Cliath chun tosaigh i gcás na gcúrsaí Gaeilge a bhaineann leis an saol nua-aimseartha. Níl aon chúrsa eile sa tír a bhíonn ag plé leis an nGaeilge agus leis an teicneolaíocht le chéile i láthair na huaire seachas an cúrsa seo.

Dírítear an staidéar ar an gcúrsa seo ar an ngnó agus ar an teicneolaíocht, agus múintear scileanna agus modhanna luachmhara faoi conas anailís theicniúil a dhéanamh agus fadhbanna teicneolaíochta a réiteach go héifeachtach. Cúrsa é atá dírithe ar an mác léinn agus de réir an chur síos tá 'deis agat taighde a dhéanamh agus saineolas a fháil trí obair a dhéanamh ar thionscadail shuimiúla a bhaineann le do chúlra agus le do spéiseanna féin.’ Léigh níos mó faoi 
anseo.

M.A Scríobh & Cumarsáid na Gaeilge

Cuireann Coláiste Ollscoile Baile Átha Cliath an cúrsa seo ar fáil do dhaoine a bhfuil spéis acu a bheith ag obair leis an nGaeilge ina saol gairmiúil. Cúrsa leathan atá ann a bhfuil an-chuid roghanna éagsúla ag baint leis. Is féidir modúil a roghnú ar na meáin chumarsáide, ar an aistriúchán, ar an ateangaireacht nó ar réimse fhairsing eile, ó chúrsaí athbheochan na Gaeilge go staidéar ar na c
anúintí na teanga.

Rud uathúil eile faoin gcúrsa ná gur féidir tráchtas nó tréimhse taithí oibre a dhéanamh i rith théarma an tsamhraidh. Deis mhaith í seo taithí phraicticiúil a fháil agus foghlaim faoi shuíomh oibre lán-Ghaeilge sula bhfágann tú an cúrsa go foirmeálta. Léigh níos mó faoi anseo.

Cúrsaí luachmhara eile atá ar fáil:

Cuireann Coláiste na hOllscoile Corcaigh (UCC) rogha cúrsaí iarchéime leis an nGaeilge ar fáil. Idir M.A sa Ghaeilge agus i nDlí na hEorpa agus M.A i Léann an Aistriúcháin, déanann siad freastal ar dhaoine a bhfuil spéis acu aghaidh a thabhairt ar an Mor-Roinn. Cuireann siad cúrsa spéisiúil eile ar fáil sa Litríocht Ghaelach ar leibhéal máistreachta a mhúintear go hiomlán ar líne chomh maith.

Tá Ard–Dioplómaí a mhúintear trí mheán na Gaeilge á gcur ar fáil ag Óstaí an Rí i mBaile Átha Cliath a bhíonn ag díriú ar chúrsaí dlí agus aistriúcháin. Cuirtear cúrsa ar an Dlítheangeolaíocht agus ar an Aistriúchán Dlíthiúil ar fáil mar aon le cúrsa ar Dhlí–Chleachtadh trí Ghaeilge.

Cuireann Gaelchultúr, comhlacht atá lonnaithe i gcroílár Bhaile Átha Cliath Dioplóma Iarchéime san Aistriúchán ar fáil chomh maith.

Cé a bhíonn ag earcú an méid is mó daoine le Gaeilge? Aimsigh gach eolas ag an nasc seo.


Labhair Foireann PEIG.ie le Maitiú le déanaí faoina thaithí i saol gairmiúil na Gaeilge mar eagarthóir ar an iris idirlín NÓS.ie.


Cad is ainm duit? 

Maitiú Ó Coimín

Cén earnáil ina bhfuil tú ag obair?

Is mise eagarthóir na hirise cultúir NÓS.ie

Cad a bhí mar spreagadh duit dul ag obair leis an nGaeilge?

Oibrím i nGaeilge mar bhainim leis an bpobal Gaeilge agus feictear dom go bhfuil sé tábhachtach na scéalta atá ag an bpobal sin a fhoilsiú.

Cad é an cúlra oideachais atá agat? An raibh baint ag an nGaeilge leis?

Fuair mé mo chuid scolaíochta i mBéarla ach bhí an cúrsa ollscoile san iriseoireacht i nGaeilge in Ollscoil Chathair Bhaile Átha Cliath. Tá cúrsaí éagsúla sa gcruinnscríobh déanta agam i gcaitheamh na mblianta freisin.

Cad é an rud is mó a thaitníonn leat faoi do phost?

Is maith liom go gcasaim le go leor daoine éagsúla ar fud na hÉireann agus go gcloisim na scéalta aisteacha iontacha atá acu.

An mbíonn an Ghaeilge in úsáid agat lasmuigh den obair? Céard iad na deiseanna atá ann?

Labhraím an Ghaeilge chuile lá le cairde agus gaolta. Bhog mé go Baile Átha Cliath ag tús na bliana seo agus tá i bhfad níos lú deiseanna Gaeilge a labhairt go leanúnach rialta anseo ná mar a bhí mé ag cur fúm i gConamara ach mar sin féin bíonn imeachtaí maithe ar bun ar fud na cathrach ag ar féidir an Ghaeilge a labhairt. Labhraím chuile lá í ar na meáin shóisialta freisin.

Cad iad na príomhdhualgais a bhíonn agat?

Ábhar a choimisiúnú agus a roghnú do NÓS, eagarthóireacht a dhéanamh ar ailt, agus an suíomh idirlín a riaradh.

Cad a mholfá do dhaoine a bhfuil suim acu a bheith ag obair leis an nGaeilge?

Más spéis leat an tseodóireacht, gabh leis an ngaibhneacht agus labhair Gaeilge i do cheardlann, más maith leat an aisteoireacht, glac páirt i ndrámaí Gaeilge, más fút a bheith i do spásaire, déan chuile iarracht a chinntiú gurb í an Ghaeilge an chéad teanga a labhrófar ar Mhars.