Lárphointe eolais don Ghaeilge: Nuacht, imeachtaí agus níos mó. . .
Information hub for the Irish language : News, events & more..

Tá Acht Gaeilge á éileamh ag pobal na Gaeilge sna sé chontae le blianta fada anuas. Chuir Comhaontú Aoine an Chéasta 1998 dualgas ar na sínitheoirí ‘to take resolute action to promote the language’ agus bhí sraith céimeanna luaite a bhí de dhíth le cinntiú go bhfaigheadh an Ghaeilge aitheantas cuí. Bhí na céimeanna aontaithe seo bunaithe ar thábhacht an aitheantais don teanga agus ar mheas agus chaoinfhulaingt a chinntiú don teanga. Cé gur pléadh le cuid de na cúrsaí a bhí luaite sa Chomhaontú bealach amháin nó bealach eile, tá cuid mhór fós le déanamh sula gcomhlíontar deis iomlán an Chomhaontaithe maidir le meas agus aitheantas a chinntiú don teanga. Ciallaíonn sé seo go gcaithfear plé leis an teanga agus pobal na Gaeilge i gcoitinne ar bhonn comhionannais, agus go gcaithfear céimeanna a ghlacadh leis na forálacha eile sa Chomhaontú a chomhlíonadh.

I ndiaidh Chomhaontú Aoine an Chéasta 1998 agus Comhaontú Chill Rìmhinn 2006, tá an cás do reachtaíocht cosanta don teanga pléite go soiléir. Ar a bharr seo, tá reachtaíocht teanga de dhíth de réir na Cairte Eorpaí do Theangacha Mionlaigh agus Réigiúnacha, daingnithe i 2001, agus le bheith leanúnach leis an Fhorógra ar Chearta Daoine mar bhaill de Mhionlach Eitneach, Reiligiúnach nó Teanga 1992.

Dá mbeadh Acht Gaeilge i bhfeidhm, bheadh stádas oifigiúil ag an teanga sna sé chontae don chéad uair. Tá an t-aitheantas seo de dhíth le cinntiú go bhfaigheann an teanga an tacaíocht agus infheistíocht cuí atá de dhíth le tuilleadh fás agus forbairt a spreagadh. Ar a bharr seo, tá sé an-tábhachtach gur féidir le Gaeilgeoirí a gcuid cearta teanga a úsáid mar is ceart, agus go mbeidh deis acu úsáid a bhaint as seirbhísí Gaeilge más maith leo.

Is iomaí sampla atá le feiceáil fud fad na cruinne de thíortha atá ag baint úsáide as reachtaíocht le cearta cainteoirí teanga mionlaigh a chosaint, agus tá sé seo aitheanta go forleathan mar an bealach is éifeachtaí leis seo a dhéanamh.

Léirigh dhá chomhairliúchán eile, i 2006 agus i 2007, go bhfuil an pobal ar son Acht Gaeilge.  Cuireadh tús le próiseas comhairliúcháin eile ag tús 2015 maidir le tograí faoi choinne Bill na Gaeilge. Seoladh níos mó na 10,000 aighneacht chuig an RCEF agus táimid ag fanacht ar fhreagra ar ais ón Roinn ar an chéad céim eile.